Beeldmerkfragmenten

De beeldmerkfragmenten zijn afgeleid van de visuele logica van het logo van Purmerend, het stadje tussen de polders. Ze bestaan uit lijnen, vlakken, open ruimte, polderstructuren en het rode stadjevlak. Samen vormen ze een herkenbare grafische laag die in middelen kan worden gebruikt om de huisstijl zichtbaar te maken.

Een beeldmerkfragment is geen los ornament en geen willekeurige uitsnede uit het logo. Het fragment heeft een functionele rol in de opmaak. Het helpt om een pagina, poster, vlag, folder of digitaal middel te ordenen. Het kan bijvoorbeeld een rand vormen, een contentzone markeren, een overgang benadrukken of een visuele verbinding maken tussen titel, beeld, tekst en actie.

Het volledige logo blijft altijd het officiële herkenningspunt. Beeldmerkfragmenten mogen de huisstijl ondersteunen, maar vervangen het logo niet.

 

Doel van beeldmerkfragmenten

Beeldmerkfragmenten worden gebruikt om meer samenhang en herkenning te geven aan een ontwerp. Ze zorgen ervoor dat middelen niet alleen door kleur en typografie herkenbaar zijn, maar ook door een eigen ruimtelijke compositie.

 Een goed toegepast beeldmerkfragment:

– geeft structuur aan het medium

– versterkt de compositie

– helpt de content te ordenen

– markeert een rand, overgang of ankerpunt

– voegt herkenning toe zonder de inhoud te verstoren

– laat voldoende rust en witruimte over

 

Het fragment moet dus altijd iets doen voor de opmaak. Als het alleen wordt toegevoegd om een lege plek te vullen, is het geen goed gebruik.

 

Niet elk middel heeft een beeldmerkfragment nodig

Beeldmerkfragmenten zijn een mogelijkheid, geen verplichting. Niet elke pagina, poster of publicatie hoeft een fragment te bevatten.

Als een pagina al veel informatie bevat, kan een beeldmerkfragment juist te veel worden. In dat geval is het beter om de huisstijl rustiger toe te passen met alleen kleur, typografie, witruimte, iconen en het volledige logo.

Gebruik een beeldmerkfragment vooral wanneer het de compositie helpt. Laat het weg wanneer het de pagina voller, drukker of minder leesbaar maakt.

Een pagina zonder beeldmerkfragment kan dus volledig huisstijleigen zijn, zolang de basis van de huisstijl correct wordt toegepast: kleurgebruik, typografie, logo, contrast, witruimte en duidelijke hiërarchie.

 

Wanneer gebruik je wel een beeldmerkfragment?

Een beeldmerkfragment is geschikt wanneer er ruimte is om het fragment een duidelijke rol te geven. Bijvoorbeeld:

– op een cover of titelpagina

– op een poster met weinig tekst

– op een flyer of folderzijde met duidelijke zones

– op een vlag, banier of doek

– op social media-uitingen

– op pagina’s waar een sterke herkenbare rand gewenst is

• bij middelen met een campagne- of evenementkarakter

In deze gevallen kan het fragment helpen om de huisstijl sterker zichtbaar te maken, zonder dat de inhoud onder druk komt te staan.

 

Wanneer gebruik je liever geen beeldmerkfragment?

Gebruik geen beeldmerkfragment wanneer de pagina al vol is of wanneer de inhoud veel aandacht vraagt. Bijvoorbeeld:

– bij lange tekstpagina’s

– bij tabellen, lijsten of veel praktische informatie

– bij formulieren

– bij kleine middelen met weinig ruimte

– wanneer er al veel iconen, foto’s of informatieblokken aanwezig zijn

– wanneer het fragment door tekst, QR-codes of belangrijke informatie zou lopen

– wanneer het fragment geen duidelijke relatie heeft met de content

 In deze situaties is rust belangrijker dan extra herkenning. Het weglaten van het fragment is dan geen verzwakking van de huisstijl, maar juist een betere toepassing ervan.

 

Basisprincipe: het fragment ondersteunt de content

De content is altijd leidend. Titel, tekst, beeld, QR-code, contactinformatie en logo moeten duidelijk leesbaar blijven. Het beeldmerkfragment mag deze onderdelen ondersteunen, maar niet verstoren.

Een fragment staat bij voorkeur aan de rand van het ontwerp. Het werkt dan als een rustige verticale drager of als een herkenbare margeconstructie. Het mag deels buiten het zichtbare vlak vallen, zodat het aanvoelt als onderdeel van een groter grafisch systeem en niet als een los geplakt element.

Het fragment mag de contentzone niet binnendringen op een manier die de leesbaarheid vermindert. Tekst mag niet over drukke patronen of complexe fragmentdelen lopen.

 

Constructie van een goed fragment

Een goed beeldmerkfragment wordt opgebouwd vanuit een duidelijke compositielogica:

ruggengraat → haken → knoop → rust

 

Ruggengraat

Begin met één duidelijke verticale hoofdstructuur. Dit is de ruggengraat van het fragment. Deze kan bestaan uit een verticale strook, een lijn of een combinatie van vlakken.

De ruggengraat zorgt voor richting en samenhang. Zonder ruggengraat wordt het fragment snel een losse verzameling blokken.

 

Haken

Voeg alleen vlakken toe die logisch aan de ruggengraat haken. Een toegevoegd vlak deelt bij voorkeur een rand, as of gridlijn met de hoofdstructuur of met een eerder geplaatst vlak.

Vlakken mogen dus niet willekeurig zweven. Ze moeten zichtbaar onderdeel zijn van dezelfde compositie.

 

Knoop

Het rode stadjevlak wordt gebruikt als knooppunt. Het rode vlak staat niet los, maar raakt of overlapt de structuur. Het markeert bij voorkeur een overgang, kruising of zwaartepunt binnen het ontwerp.

Omdat rood veel aandacht trekt, moet de positie logisch zijn. Het rode vlak kan bijvoorbeeld aansluiten bij de overgang van titel naar beeld, van intro naar informatieblok, of van merkzone naar contentzone.

 

Rust

Een goed fragment heeft open ruimte nodig. Niet elk gat hoeft gevuld te worden. De open ruimte zorgt dat het fragment niet verandert in een druk patroon of decoratieve wand.

Minimaal één zijde van het fragment blijft rustig en open, zodat de content voldoende ruimte krijgt.

 

Het 2:3-constructieraster

Beeldmerkfragmenten worden opgebouwd op een 2:3-constructieraster. Dit raster helpt om de vlakken consequent te plaatsen en te schalen.

In de basis bestaat het raster uit:

– verticale stappen van 5 mm

– horizontale stappen van 7,5 mm

 Drie verticale stappen van 5 mm vormen samen 15 mm. Twee horizontale stappen van 7,5 mm vormen ook 15 mm. Daardoor kan het rode stadjevlak altijd als zuiver vierkant worden geplaatst.

Het raster is een constructiemiddel voor vormgevers. Het hoeft niet zichtbaar te zijn in het eindontwerp.

Voor grotere of kleinere media mag het raster worden opgeschaald of verkleind, zolang de verhouding 2:3 behouden blijft.

 

Verhouding tussen fragment en medium

Een beeldmerkfragment moet passen bij het medium waarop het wordt toegepast. Een fragment op een A4-pagina werkt anders dan een fragment op een vlag, poster of dranghekdoek.

Bij informatieve middelen is het fragment meestal subtieler. Bij campagne- of eventmiddelen mag het fragment sterker aanwezig zijn.

Als vuistregel geldt:

– veel tekst betekent een rustiger fragment of geen fragment

– weinig tekst betekent meer ruimte voor een uitgesproken fragment

– kleine media vragen om eenvoud

– grote media vragen om heldere vormen en weinig detail

– brede media vragen om een andere compositie dan staande media

Gebruik dus niet automatisch hetzelfde fragment op elk middel. De logica blijft hetzelfde, maar de toepassing wordt aangepast aan het formaat, de hoeveelheid content en de kijkafstand.

 

Gewicht van het fragment

Niet elk fragment hoeft even zwaar te zijn. Er zijn drie niveaus.

 

Subtiel

Voor informatieve middelen met veel tekst.

Kenmerken:

– weinig vlakken

– beperkte hoogte of breedte

– rustig kleurgebruik

– geen of weinig patroon

– veel witruimte

 

Herkenbaar

Voor folders, flyers, social posts of pagina’s met een normale hoeveelheid informatie.

Kenmerken:

– duidelijke verticale drager

– enkele gekoppelde vlakken

– rood stadjevlak als knooppunt

– voldoende open ruimte

– fragment ondersteunt de contentzone

 

Uitgesproken

Voor covers, posters, vlaggen, banners en campagnebeelden met weinig tekst.

Kenmerken:

– groter fragment

– meer visuele aanwezigheid

– sterke rand of kaderwerking

– rood stadjevlak duidelijk zichtbaar

– geschikt voor herkenning op afstand

Gebruik een uitgesproken fragment niet op pagina’s met veel tekst. Dan gaat het fragment concurreren met de inhoud.

 

Richtlijnen voor plaatsing

Een beeldmerkfragment wordt bij voorkeur geplaatst:

– aan de linkerzijde van het medium

– deels buiten het werkvlak

– als verticale rand of drager

– gekoppeld aan een belangrijke overgang in de pagina

– met voldoende afstand tot tekst en beeld

– zonder de contentzone te verstoren

 

Het fragment mag niet worden geplaatst:

– midden in de pagina zonder duidelijke functie

– als los decoratief blok

– achter lopende tekst

– over QR-codes of belangrijke informatie

– als druk patroon op plekken waar rust nodig is

– als vervanging van het logo

 

Het rode stadjevlak

Het rode vlak symboliseert het stadje. Het is een belangrijk ankerpunt binnen het beeldmerkfragment.

Gebruik het rode vlak bewust en spaarzaam. Het is geen algemene decoratiekleur en geen willekeurig accent.

 

Het rode vlak werkt goed wanneer het:

– een overgang markeert

– een zwaartepunt maakt

– de verbinding legt tussen twee vlakken

– aansluit op een titelgebied, beeldvlak of informatieblok

– onderdeel is van de fragmentstructuur

 Het rode vlak werkt minder goed wanneer het los zweeft of geen relatie heeft met de rest van de opmaak.

 

Blauwe omlijning

De blauwe omlijning is een belangrijk onderdeel van de beeldtaal. De lijn zorgt voor constructie, scherpte en herkenning. Zonder de omlijning verliezen de fragmenten een belangrijk deel van hun karakter.

Rust ontstaat dus niet door de omlijning weg te laten, maar door het aantal vlakken te beperken, de vlakken goed uit te lijnen en voldoende witruimte te behouden.

De lijndikte moet binnen één middel consistent blijven. Schaal een fragment dus zorgvuldig, zodat de lijn niet te zwaar of te dun wordt ten opzichte van de rest van het ontwerp.

 

Patronen en volle vlakken

Beeldmerkfragmenten kunnen bestaan uit volle kleurvlakken en polderpatronen. Volle vlakken geven rust. Patronen geven herkenning en ritme.

Gebruik patronen zorgvuldig. Een patroonvlak mag de compositie ondersteunen, maar niet overheersen.

 

Richtlijnen:

– gebruik bij informatieve middelen maximaal één dominant patroonvlak

– plaats geen tekst op drukke patronen

– vervorm patronen niet

– schaal patronen proportioneel

– houd de verhouding en richting van het patroon intact

– gebruik volle vlakken wanneer de pagina al veel informatie bevat

 

Relatie met content

Een beeldmerkfragment moet altijd een relatie hebben met de content. Het kan bijvoorbeeld uitlijnen met:

– de bovenkant van een titelgebied

– de overgang van titel naar beeld

– de overgang van intro naar informatie

– de rand van een foto

– een informatiekolom

– een QR- of actiezone

– de paginarand of marge

Wanneer die relatie ontbreekt, voelt het fragment snel willekeurig. Dan lijkt het toegevoegd in plaats van ontworpen.

 

Controlevragen

 Gebruik deze vragen om te bepalen of een beeldmerkfragment goed is toegepast:

1. Heeft het fragment één duidelijke verticale ruggengraat?

2. Delen de vlakken randen, assen of gridlijnen?

3. Staat het rode stadjevlak op een logisch knooppunt?

4. Ondersteunt het fragment de contentzone?

5. Blijft de tekst goed leesbaar?

6. Is er voldoende witruimte?

7. Is het fragment passend bij de hoeveelheid content?

8. Zou de pagina sterker zijn zonder fragment?

 Vooral de laatste vraag is belangrijk. Als de pagina zonder fragment rustiger, duidelijker en sterker is, moet het fragment worden weggelaten.

 

Samenvatting

Beeldmerkfragmenten zijn bedoeld om de huisstijl herkenbaar en ruimtelijk toepasbaar te maken. Ze vormen een grafische laag die content kan ondersteunen, ordenen en verbinden.

Ze zijn niet verplicht en niet altijd wenselijk. Een goede toepassing vraagt om terughoudendheid, heldere uitlijning en respect voor de inhoud.

De belangrijkste regel is:

Gebruik een beeldmerkfragment alleen wanneer het de compositie sterker maakt. Laat het weg wanneer het de inhoud drukker, voller of minder leesbaar maakt.